Logo Utrecht University

Humanities Honours Programme

Horizon

Een wereld binnen handbereik

Wat wil jij met je medestudenten delen? Een museum, een monument, een concertzaal of iets anders? Schrijf een bericht voor op de Honoursblog en stuur dit naar h.f.roodbeen@uu.nl.

 

Anno 2016 hoeft een plaats niet meer fysiek te bestaan. Ons besef van ruimte is uitgebreid met het internet, dat talloze niet-fysieke plaatsen herbergt. Een digitale locatie die zeker een bezoek waard is, is The Opera Platform.

De Duits-Franse cultuurzender ARTE en de vereniging van Europese operahuizen Opera Europa bieden hier opnamen van opera-uitvoeringen aan. De opnamen zijn van hoge kwaliteit, voorzien van toelichting en ondertiteling – en gratis. Zonder uit je stoel te komen kan je hier fantastische producties uit heel Europa bekijken. Opera’s worden opgenomen en live uitgezonden, waarna ze nog een half jaar beschikbaar blijven. Dus geen slechte YouTubefilmpjes zonder ondertiteling meer (dat is bij de gemiddelde Russische opera zeker een opluchting) en geen dure DVD’s (tenzij je een opname voor altijd in je bezit wil hebben).

De vraag die zich nu aan verschillende lezers zal opdringen is: wil ik eigenlijk wel opera luisteren/kijken? Dat is een persoonlijk keuze, maar probeer het eens. The Opera Platform biedt voldoende keuze om iets naar ieders gading te vinden. Dé opera bestaat namelijk niet. Het is een genre dat zich uitstrekt over vele jaren, taalgebieden, stemmingen en onderwerpen. Het plot is vaak wat eigenaardig maar gelukkig ook niet de hoofdzaak van het genre. In het hart van een opera tref je eerder menselijke interactie, gevoelens en dilemma’s aan. Alles is mogelijk. In de opera kan je lachen en huilen, genieten en gruwen. Wat betreft de enscenering is anno 2016 ook bijna alles mogelijk.

Bij een bezoek aan The Opera Platform zou ik één opera bijzonder willen aanbevelen. Namelijk Pique Dame van Tsjaikovski.

Tsjaikovski schreef Pique Dame (De schoppenvrouw) naar een libretto van zijn broer Modest in 44 dagen. Het is een fantastische opera over Herman, een officier, die verliefd wordt op Liza. Hij heeft echter geen geld en zij is verloofd met een ander. Zijn kameraad Graaf Tomsky vertelt hem dat Lisa’s grootmoeder, de gravin, vroeger een fantastisch kaartspeelster was. In Frankrijk zou ze het geheim van de drie winnende kaarten aan de Graaf Saint Germain hebben ontfutseld. Herman raakt geobsedeerd door het geheim van de kaarten – als hij het geheim kent, kan hij immers een fortuin winnen en met Liza trouwen. Vanaf het moment dat hij de Gravin dwingt tot het prijsgeven van haar geheim, gaat echter alles mis. Hij wint het geheim, maar verliest Liza en uiteindelijk ook zijn eigen leven.

Pique Dame is opgenomen in De Nationale Opera in Amsterdam met in de orkestbak het Concertgebouworkest onder leiding van Mariss Jansons. De regie is fascinerend. Lees iets over het leven van Tsjaikovski en de discussie rondom zijn dood, dan wordt duidelijk waaraan de regisseur refereert.

Weinig tijd? Bekijk in ieder geval deze momenten:

  • Herman bekent zijn verliefdheid (vanaf 00:17:00)
  • Graaf Tomsky vertelt Herman over het geheim van de Gravin (vanaf 00:30:30)
  • De gravin herinnert zich haar jonge jaren en het lied dat ze eens in aanwezigheid van de Franse koning zong (vanaf 01:56:00)
  • Liza’s wanhoop in afwachting van Herman en de korte hereniging (vanaf 02:20:30)

 

Tip 1: Wil je op de hoogte blijven van het opera-aanbod op The Opera Platform? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.

Tip 2: Wil je een keer live naar de opera? Schrijf je in voor de studentenalerts van de Nationale Opera. Je krijgt dan automatisch bericht als er speciale aanbiedingen zijn. Voor niet-uitverkochte voorstellingen kan je altijd op de dag van de voorstelling vanaf 13:00 een studentenkaartje kopen.